Spis treści
System kaucyjny w Polsce wchodzi w kolejną fazę. Najnowsza analiza firmy eLeader pokazuje, że w dyskontach już niemal 87 proc. napojów na półkach to opakowania objęte kaucją. Oznacza to, że przy kasie za butelkę czy puszkę dopłacasz 50 groszy – ale czy to odczujesz w portfelu? I co z produktami, które wciąż stoją poza systemem?
Dyskonty przodują, ale nie wszystkie sklepy są gotowe
Jak wynika z analizy firmy eLeader, w sieciach takich jak Biedronka, Lidl czy Aldi już 87 proc. napojów to opakowania objęte kaucją. To oznacza, że wybór butelek i puszek bez kaucji gwałtownie się kurczy. Producenci nie wycofują się z PET – wręcz przeciwnie, udział tworzywa sztucznego w opakowaniach kaucjonowanych rośnie. Dla klienta oznacza to jedną rzecz: coraz trudniej kupić napój, przy którym nie zapłacisz dodatkowej opłaty.
Kaucja 50 groszy – kto ją płaci i jak odzyskać pieniądze
Każde opakowanie objęte systemem kaucjonowanym kosztuje 50 groszy. Płacisz tę kwotę przy kasie, a odzyskujesz, oddając pustą butelkę lub puszkę w sklepie. W teorii system jest prosty, ale w praktyce rodzi pytania. Co, jeśli nie oddasz opakowania? Wtedy 50 groszy zostaje w systemie – tyle tracisz. Z danych eLeader wynika, że w dyskontach już 87 proc. napojów to produkty z kaucją. Oznacza to, że przy zakupie np. 10 butelek wody mineralnej zapłacisz 5 zł więcej, które odzyskasz dopiero po zwrocie opakowań.
PET nie znika z półek – wręcz przeciwnie
Przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego pojawiały się obawy, że producenci zaczną odchodzić od butelek PET na rzecz innych materiałów. Tymczasem analiza eLeader pokazuje coś odwrotnego: udział PET w opakowaniach kaucjonowanych rośnie. Dla konsumenta to dobra wiadomość – butelki plastikowe są lekkie i wygodne, a teraz dodatkowo można je oddać i odzyskać pieniądze. Gorzej, że wciąż nie wszystkie opakowania są objęte systemem. Kartoniki po sokach, małe butelki poniżej 0,1 litra czy napoje mleczne – to wciąż produkty bez kaucji, które lądują w zwykłym koszu.
Które sieci mają najwięcej kaucjonowanych napojów
Z danych eLeader wynika, że w dyskontach odsetek napojów z kaucją sięga 87 proc. To więcej niż w innych formatach handlowych. Sieci takie jak Biedronka i Lidl od początku systemu stawiały na szybkie dostosowanie asortymentu. W hipermarketach i sklepach osiedlowych odsetek jest niższy, ale też rośnie. Dla klienta oznacza to, że wybór napojów bez kaucji staje się coraz węższy. Jeśli chcesz uniknąć dopłaty, musisz szukać produktów w opakowaniach nieobjętych systemem – ale tych jest coraz mniej.
Co zrobić z butelkami, które nie mieszczą się w systemie
System kaucyjny obejmuje butelki PET o pojemności do 3 litrów, szklane butelki wielokrotnego użytku oraz puszki aluminiowe. Poza systemem pozostają m.in. kartony po sokach (tzw. tetra pak), butelki szklane jednorazowe oraz opakowania po napojach mlecznych. Te wciąż trafiają do żółtych pojemników na segregację. Dla klienta oznacza to podwójną logistykę: część butelek oddaje w sklepie, część wyrzuca do śmieci. Eksperci przewidują, że w przyszłości system może zostać rozszerzony, ale na razie taki podział obowiązuje.
Jak system kaucyjny zmienia układ sklepowych półek
Producenci napojów, chcąc uniknąć problemów logistycznych, coraz częściej decydują się na opakowania kaucjonowane. To z kolei zmienia układ półek w sklepach. Więcej miejsca zajmują butelki PET i puszki, mniej – kartony i butelki szklane jednorazowe. Dla klienta oznacza to mniejszy wybór opakowań alternatywnych, ale też większą jednolitość systemu. Łatwiej zapamiętać, które opakowania można oddać, a które nie. Eksperci przewidują, że w ciągu najbliższych miesięcy odsetek napojów z kaucją w dyskontach przekroczy 90 proc.
System kaucyjny to wyzwanie dla portfela i przyzwyczajeń. Z jednej strony dopłacasz 50 groszy przy każdym zakupie, z drugiej – odzyskujesz tę kwotę, oddając butelkę. Kluczowe jest, aby pamiętać o zwrocie opakowań. W przeciwnym razie to ty finansujesz system. Warto też sprawdzać, które produkty w twoim sklepie są objęte kaucją – różnice między sieciami mogą być spore.
